Bölge ve Hikaye Yazılar

Karadeniz’de Ne Ekilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Karadeniz, sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda zengin tarım potansiyeliyle de dikkat çeken bir bölge. Ancak “Karadeniz’de ne ekilir?” sorusunun cevabı, aslında çok daha derin bir meseleyi barındırıyor. Tarım, sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla doğrudan ilişkili bir konu. Günlük yaşantımızda gördüğümüz pek çok şeyin, bu büyük resmi yansıttığını fark etmek bazen güç olabiliyor. Ama eminim ki, herkesin sokakta ya da işyerinde gözlemlediği bazı detaylar, bu konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Gelin, Karadeniz’in tarımını bu farklı bakış açılarıyla…

Harabe Kelimesinin Kökü Nedir? Bir Anlam Arayışı Bugün bir kelime takıntısına kapıldım: “Harabe.” Evet, bildiğiniz o eski, dökülmüş, bakımsız yerleri tanımlayan kelime. İlk başta, sıradan bir anlamı varmış gibi düşündüm ama sonra bir şey fark ettim: Harabe kelimesinin kökü nedir diye merak etmek, sadece dilin kökenini anlamaktan çok daha fazlası. Kendi kafamda büyütmeye başladım ve tabii ki de bir şekilde bu kelime üzerinden kendi hayatımda harabe olan şeyleri sorgulamaya karar verdim. Hadi gelin, bu maceraya birlikte çıkalım. Harabe Kelimesi Neden Bu Kadar Cazip? Harabe kelimesinin anlamına bakınca, aslında ilk aklıma gelen şey, eski bir binanın ya da terkedilmiş bir yerin…

Akson Çapı Nedir? Sinir sisteminin temel taşlarından olan nöronlar, genellikle bir gövde (soma), dendritler ve aksonlardan oluşur. Akson, nöronun gövdesinden çıkan, elektriksel uyarıları diğer nöronlara, kaslara ya da bezlere ileten uzun uzantıdır. ([Vikipedi][1]) Akson çapı, bu yapının kalınlığı; yani aksonun kesit çapıdır. Bu çap değişkenliği nöronlar arasında büyük farklar gösterebilir. ([Vikipedi][1]) Akson Çapı Tarihsel Perspektif: İlk Bulgular İlk sinir lifi çalışmaları 20. yüzyılın başlarında başlamıştır. Özellikle J.Z. Young’ın, dev mürekkepbalığı aksonunu inceleyerek yaptığı deneyler, akson çapının iletim hızını etkilediğini sergilemiştir. Çünkü bu dev aksonun çapı sıradan sinir liflerine göre çok daha büyüktür. ([Vikipedi][2]) Zaman içinde, bilim insanları sinir iletiminin yalnızca…

Bernice Ne Demek? Farklı Yaklaşımlar ve Anlamlar Son zamanlarda “Bernice” ismi kulaklarıma çalmaya başladı. Hem mühendislik hem de sosyal bilimlere ilgi duyan bir genç olarak, bu tür dilsel soruları merakla araştırırım. Bernice, bana hem klasik bir ismin çağrıştırdığı anlamlardan hem de modern dünyada aldığı farklı biçimlerden birçok şey ifade etti. Hem analitik hem de insani bakış açılarımdan değerlendirdiğimde, “Bernice”nin ne demek olduğuna dair farklı anlamlar çıkardım. Peki, Bernice aslında neyi ifade eder? Bu yazıda, hem bilimsel hem de duygusal perspektiflerden bakarak bu ismi anlamaya çalışacağım. Bernice: Dilsel ve Kökensel Bir Anlam İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Bernice, dilsel açıdan baktığımızda,…

“Yavukluğum ne demek?” – Bir kelime, derin anılar ve dilin ruhu Hey kanka, gel bir arkadaşa anlatır gibi konuşalım; bazen dilin kıyısında kalmış, toz toprak altında unutulmuş kelimeler vardır — yavukluğum de onlardan biri. Dün bir sohbetin arasında karşıma çıktı ve durup düşündürücü bir hisle: “Acaba gerçekten ne demek?” dedim. Bu yazı, işte tam da bu merakı durdurmayan bir davet: Gel beraber “yavukluğum”un köklerine, ruhuna ve bugün hâlâ yaşamamızda ne gibi yankıları olabileceğine bakalım. — Yavukluğun Kökeni: Eski Türkçeden Seslenen Bir Köprü “yavuklu” kelimesi, Türkçede “yakın, akraba, komşu, nişanlı” gibi anlamları taşıyordu. ([Türkçe Ne Demek][1]) Eski Türkçedeki “yagu­- / yagu(k)”…

“She / Her / They” Ne Demek? — Zamirlerle Kimliğin İncelikleri Üzerine Sohbet Düşünsene: “Selin kitaplarını getirdi. Onu da göreceğiz birazdan.” derken hiçbir soru yok. Sadece cümle akıyor. Peki ya sen, “onu” ifadesi kime denk geliyor? “She”, “her” ya da “they” ile dünyaya adım atan birinin yanında olsaydın… İşte o zaman “onun” yerine hangisini kullanırdın? Bugün bu yazıda, gündelik dilde çoğu zaman görünmez kalan ama kimliğin, saygının ve toplumsal farkındalığın bir aynası olan zamirleri — “she/her/they” — masaya yatırıyoruz. Aldığın nefes kadar doğal, ama farkı büyük. Zamirler Neden Bu Kadar Önemli? Zamirler yalnızca dilbilgisi öğesi değil; aynı zamanda kimliğin ve…

Mevlana Türk Mü? Bir Sorunun Derinliklerine İnmek Mevlana, hem Türk hem de dünya kültürünün önemli simgelerinden biridir. Ancak “Mevlana Türk mü?” sorusu, çoğu zaman rahatça geçiştirilen bir konu değil, aksine bir tartışma alanıdır. Mevlana’nın kimliği, sadece doğum yeri ya da etnik kökeni ile sınırlanabilecek bir şey değildir. Ancak bir soru var ki, bu sorunun cevabı üzerine çokça kafa yorulması gerek: Mevlana’yı gerçekten Türk olarak kabul edebilir miyiz? Hadi, gelin bu soruyu birlikte derinlemesine sorgulayalım. Mevlana’nın Kimliği: Kültürel Bir Sorgulama Mevlana Celaleddin Rumi, 1207’de bugünkü Afganistan’ın Belh şehrinde doğmuş, çocuk yaşta ailesiyle birlikte Anadolu’ya göç etmiştir. Yani, doğrudan Türk topraklarında doğmuş…

Instagram Profil Resmi Kimler Görebilir? — Bilimsel Bir Mercek Altında Haydi, gelin birlikte “Instagram profil resmini kimler görebilir?” sorusuna bilimsel merakla bakalım. Sosyal medya gizliliği, herkesin kafasında soru işaretleri oluşturuyor; bu yazıda bilimsel verilerden ve platform kurallarından yola çıkarak durumu sade ve anlaşılır bir şekilde anlatacağım. Hemen Cevap: Profil Resmi Genelde Herkese Açık Instagram üzerinde profil fotoğrafı, çoğu zaman gizlilik ayarlarından bağımsız olarak genel görünürlükte tutuluyor. Yani hesap gizli olsa bile profil fotoğrafı ve kullanıcı adı genellikle görülebiliyor. ([Usta Yemek Tarifleri][1]) Pek çok kaynak, profil fotoğrafının “çıplak gözle” — Instagram hesabı olsun ya da olmasın — görüntülenebileceğini belirtiyor. ([Usta Yemek…

Merhaba arkadaşlar — bugün sizlerle, fotoğrafçılığın ruhu sayılan “analog” ile çağımızın hızı ve esnekliğiyle yaşam bulan “dijital” dünyasını, kameralar ekseninde birlikte keşfe çıkalım. Film kokusuyla dolu bir karanlık oda mı yoksa anında izleyip paylaşabileceğimiz bir dijital ekran mı? İkisi de fotoğraf ama ruhları, hikâyeleri ve geleceğe bakış açıları çok farklı. Analog ve Dijital Kamera Nedir? Temelleri Anlamak Analog Kamera: Kimyasal Işığı Saklayan Zaman Kapsülü Analog kamera — bir diğer adıyla filmli kamera — ışığın, üzerine yerleştirilmiş ışığa duyarlı film üzerinde kimyasal reaksiyon yaratmasıyla görüntüyü yakalar. Filmdeki gümüş hâlbide kristaller ışıkla etkileşir, pozlandırmadan sonra film banyosu ile görüntü görünür hale gelir.…

Aslı İsmi Kuran’da Geçiyor Mu? Gerçekten ve Hâlâ Tartışmaya Değer Bir Soru! Hadi biraz cesur olalım. Bugün, “Aslı” isminin Kuran’da geçip geçmediğini sorguluyoruz. Bu sorunun ardında birçok geleneksel inanç, kültürel yaklaşım ve hatta sosyal baskılar var. Bu konuda herkesin düşüncesi farklı; bazıları bu ismin kutsal kitapta geçtiğine inanıyor, bazılarıysa tamamen hayal ürünü olduğunu savunuyor. Peki, bu doğru mu? Gerçekten de Aslı ismi Kuran’da yer alıyor mu? Ve en önemlisi, bu soruyu sormak hala neden bu kadar cesaret gerektiriyor? Aslı İsminin Kuran’da Geçip Geçmediği Hakkındaki Yanıltıcı İnançlar Öncelikle, Aslı isminin Kuran’da geçtiğiyle ilgili pek çok söylenti var. Ancak bu söylentilerin çoğu,…