Aşağıda, bir ekonomist bakış açısından — kaynakların sınırlılığı, bireysel kararlar ve toplumsal refah ekseniyle — Zuhruf Suresi 79. ayetinin (ve “siğil” olarak ifade edilen bu okuma ritüelinin) kaç kere okunması gerektiği konusunu analiz eden özgün bir WordPress tarzı blog yazısı yer alıyor:
Başlangıç: Bir Ekonomistin Sahip Olabildiği Belirsizliklerle Düşünmesi
Bir iktisatçı olarak, sınırlı kaynaklar karşısında karar almak zorunda kaldığımızı iyi bilirim. Bu “kaynak” sadece para ya da doğal varlıklarla sınırlı değildir: zaman, enerji, dikkat, inanç — hepsi kıt olabilir. Bu bağlamda, dini pratikler ya da manevi ritüeller de bir “kaynak tüketimi” sayılabilir: bir ayeti okuma, zihni meşgul etme, zaman ayırma demektir. Ancak bu ritüellerin “kaç kere yapılacağı”na dair kesin bir veri, sağlam bir ekonomik analiz gibi nadiren bulunur. Bu belirsizlik, bizi iki soruya götürür: Bir kere yapmak yeterli mi? Yoksa sık tekrar, bireysel faydayı toplumsal faydaya dönüştürür mü?
Zuhruf 79. Ayetin Anlamı ve İddia Edilen “Siğil Kolektif Okuma” Ritüeli
Zuhruf Suresi 79. Ayet meali genel olarak şöyle verilir: “Yoksa bir işe kesin karar mı verdiler? Şüphesiz Biz de işimizi (kararlılığımızı) almış bulunmaktayız.” ([Namaz Zamanı][1]) Bu ayet, Allah’ın iradesinin, insanların planlarından üstün olduğunu; hiçbir planın O’nun hükmü karşısında kesin sonuç getirmeyeceğini vurgular. ([Türkgün][2])
Bazı çevrelerde, bu ayeti “siğil” (dert, kötülük, musibet) uzaklaştırma niyetiyle tekrarlamak; belirli sayıda okumak gibi ritüellerden söz edilebilir. Ancak akademik kaynaklarda ya da klasik fıkıh/tevhid çalışmaları arasında, bu ayetin kaç kez okunacağına dair kesin, evrensel kabul görmüş bir “kural” ya da sayı — ne bulabildim ne de kaynaklarda rastladım.
Aksine, genel olarak kur’ân okumanın ne kadar sık yapılabileceğine dair görüşler vardır — ancak bunlar tamamı Kur’ân’ın bütünü içindir, özel ayetler için değil. Örneğin, bazı mezhep anlayışlarına göre Kur’ân’ın tamamı yedi günde, bazen üç günde indirgenebileceği belirtiliyor. ([IslamQA][3])
Bu durumda, siğil konusu üzerine “kaç kere okunmalı” sorusunun yanıtı, kaynakların — yani sağlam delil, içtihat, toplumsal mutabakat — yokluğu nedeniyle büyük ölçüde belirsizdir.
Ekonomi Perspektifi: Seçimler, Kıtlık ve Fayda Fonksiyonu
Kaynak Yönetimi ve Bireysel Tercihler
Her birey — zamanını, zihnini, manevi motivasyonunu — sınırlı miktarda ayırabilir. Diyelim ki bir kişi “siğil düşürme” amacıyla her gün 1, 3, 7 ya da 40 defa ayet okuma kararı alıyor. Bu durumda:
– Eğer kişi günlük rutin, iş, aile, dinî sorumluluklar gibi başka yükümlülükler taşıyorsa, sürekli tekrarlı okuma zihinsel yorgunluğa, dikkatin dağılmasına sebep olabilir.
– Eğer kişi okuma sayısını yüksek tutarsa, bu “maliyet” — zaman, dikkat, belki uyku — bireysel fayda azaltabilir; kişi manevi rahatlama beklerken psikolojik veya sosyal yük artabilir.
Dolayısıyla, “kaç kez okunmalı” sorusu, bireyin kaynak kısıtlamaları ve fayda beklentisi göz önünde bulundurularak verilmesi gereken bir karar.
Toplumsal Refah ve Kolektif Etki
Eğer birçok insan bu ayeti toplu ya da düzenli biçimde okuyor, bir “manevi dışsallık” — toplumsal huzur, inanç birliği, dayanışma, moral artışı — ortaya çıkabilir. Ancak bu dışsallık her zaman gözle görülebilir ya da ölçülebilir değildir.
Dahası, toplumsal ritüeller eğer herkes tarafından “çok” yapılırsa — zaman, enerji, dikkat kolektif olarak tüketilmiş olur; bu da toplumsal üretkenlik açısından bir kayıptır: insanlar inandıkları için çalışırken, üretim, eğitim, sosyal yatırım gibi alanlardan vazgeçebilir.
Bu bağlamda “siğil için ayet tekrarı” gibi manevi ritüeller, ekonomik kaynakların (zaman, emek, ruh sağlığı) kullanımında bir “fırsat maliyeti” taşır.
Bilginin Sınırlılığı ve Bilançonun Belirsizliği
Yukarıda da değindiğim gibi, kaynaklarda bu ayeti kaç kere okumanın farz, vacip, mekruh ya da müstehab olduğu konusunda kesinlik yok. Bu belirsizlik, bireyi ve toplumu bir deneme‑seçimi (trial and error) durumuna iter.
Bir ekonomist olarak — özellikle toplumsal fayda, bireysel refah ve manevi beklentiler dengelendiğinde — bu tür ritüellerde karar alırken “ölçülü bir yaklaşım” benimsenmesini öneririm.
“Ne kadar az yeter ki inanç ve huzur sağlasın?” sorusunu sormak, çıkar/yarar ilişkisini akılla kurmak; bu da — hem bireyin hem toplumun — kaynaklarını israf etmeden, dengeli bir manevi ve maddi hayat sürmesine olanak tanır.
Olası Gelecek Senaryoları: Manevi Ritüel ve Ekonomi Etkileşimi
1. Geniş katılım, yüksek tekrar: Eğer toplumun büyük kısmı bu ayeti sık sık okuyup manevi huzur bulmaya çalışırsa — bu kolektif bir bilinç yaratabilir; ancak aynı zamanda sosyal üretkenlik azalabilir, çünkü insanlar zaman ve enerjilerini manevi ritüellere harcar.
2. Bireysel, ölçülü pratik: Az sayıda tekrar; kişi sabit günlük rutinine uygun, manevi tatminle birlikte üretkenliğini de korur — birey açısından “optimal denge”.
3. Kritik karar aşamaları ile sınırlı kullanım: Örneğin zor zamanlarda, manevi destek için bunu seçmek — kriz yönetimi gibi. Bu seçenek, hem toplumsal sermayeyi korur hem de rutin üretimi aksatmaz.
4. Toplumsal bilinçlenme + tartışma: Zamanla toplum, bu tür ritüellerin fayda-maliyet analizini yapar, gelenekleri gerekirse yeniden yorumlar — manevi pratik ekonomisi doğar.
Sonuç: Belirsizlik, Sorumluluk ve Dengeli Bir Tavır
“Zuhruf Suresi 79. Ayet siğil kaç kere okunmalı?” gibi sorular, aslında kaynak kıtlığı, bireysel tercihler ve toplumsal etkiler arasında bir dengeleme problemidir.
Kesin bir gelenek ya da delil yok. Bu belirsizlik, hem bir risk hem bir özgürlüktür: Kişi ya da toplum, inancını, zamanını ve enerjisini kendi değer sistemi içinde yeniden değerlendirebilir.
Bir ekonomist gibi bakarsak: bu tür manevi refleksleri sadece “inanç meselesi” değil; aynı zamanda “kaynak yönetimi”, “fırsat maliyeti” ve “refah optimizasyonu” perspektifiyle de değerlendirmek — kişisel ve toplumsal hayatın daha sürdürülebilir olmasını sağlayabilir.
Geleceğe dönük senaryolar, bu tür ritüellerin nasıl evrileceğini, halkın davranış normlarının değiştiğini, toplumsal önceliklerin nasıl şekillendiğini görecektir.
Bu analiz senin gibi düşünen, hem imanî hem maddî dengeleri gözeten okurlar için bir çerçeve sunabilir. istersen, bu soruyu farklı bir fıkıh perspektifinden de — örneğin farklı mezhep yorumları ışığında — ele alabilirim.
[1]: “Zuhruf Suresi 79. Ayet Meali, Zuhruf 79, 43:79 – Namaz Zamanı”
[2]: “Zuhruf Suresi 79. Ayet Neyi İfade Ediyor? Türkçe Anlamı, Okunuşu ve …”
[3]: “How often should I recite the Qur’an (Hanbali Fiqh) – IslamQA”