Kategori: Makaleler

Polat Alemdar ve İhtiyarlar Başkanlığı: İlk İzlenimler Polat Alemdar hangi bölümde ihtiyarlar başkanı oluyor sorusu, “Kurtlar Vadisi” dizisinin hem hayranları hem de meraklı izleyicileri arasında hâlâ tartışılan konuların başında gelir. Benim içimdeki mühendis böyle diyor: “Veri yoksa kesin bir sonuç çıkarmak zor.” Ama içimdeki insan tarafı, dizi karakterlerinin gelişimi ve hikâyedeki duygusal akış üzerinden değerlendirme yapmayı öneriyor. Çünkü Polat Alemdar’ın ihtiyarlar başkanı olması sadece bir görev değişikliği değil, aynı zamanda hikâyedeki güç dengelerinin değiştiği anlardan biri. Analitik açıdan bakarsak, ihtiyarlar kurulu zaten dizide merkezi bir otorite olarak sunuluyor. Bu kurul, İstanbul’un karanlık dünyasında stratejik kararların alındığı bir mekanizma. Polat Alemdar’ın…

Giriş: Geçmişin Nabzını Tutmak Tarih boyunca insanın kendi bedenini ve sağlığını anlama çabası, sadece tıbbi merak değil, aynı zamanda toplumların değerlerini, inançlarını ve bilgi sistemlerini anlamanın bir yolunu sunmuştur. “Kan basıncı en fazla kaç olmalı?” sorusu, bugün modern tıp tarafından net sınırlarla yanıtlanırken, geçmişte farklı topluluklar, farklı dönemlerde bu soruyu kendi kültürel ve bilimsel bağlamlarında yorumlamışlardır. Geçmişin bu perspektiflerini anlamak, günümüzün sağlık anlayışını daha iyi kavramamıza yardımcı olur. Antik Dönemler: İlk Gözlemler ve Teoriler Hipokrat ve Bedensel Dengesizlikler Antik Yunan’da Hipokrat, hastalıkları dört temel sıvı (humor) üzerinden açıklıyordu: kan, balgam, sarı safra ve kara safra. Kan, yaşam gücünün bir sembolü…

ING ATM’den Euro Çekilir mi? İşte İzmirli Bir Gençten Hikâyeler İzmir’in o tatlı kalabalığında, güneşin insanın suratına hafif hafif gülümseyerek vurduğu bir öğleden sonra… Ben, 25 yaşında, kahveye fazla para harcayan ama arkadaş ortamında her zaman espriyi patlatan, içten içe ise sürekli hayatı analiz eden bir genç olarak, cüzdanımı kontrol ettim ve düşündüm: “Ya, ING ATM’den Euro çekilir mi?” İşte buradayım, Kordon’da yürürken, kafamda deli sorularla dolu. Arkadaşım Selim mesaj atıyor: — “Euro mu? Banka ATM’sinden mi çekiyorsun? 😂” — “Evet… ya da deneyeceğim. Sonuçta merak, insanın aklını yer.” ATM’ye Yaklaşırken İlk Şaşkınlık ATM’ye yaklaştım. Önümdeki adam, parayı çekerken o…

O Günün Sabahı Kayseri’nin dar sokaklarında yürürken içimde garip bir sıkıntı vardı. Güneş, pencerelerden sızan ışıkla gözlerimi kamaştırıyor, ama içimdeki karanlık, tüm o ışığı boğuyordu. Bugün günlük tutma hissim, içimdeki bu boşluğu yazıya dökme isteğiyle karışmıştı. İnsanlar sokakta telaşla gidip gelirken, ben durup düşündüm: Hz. İsa’yı kim öldürdü? Bu soru yıllardır insanlığın aklını kurcalamış ama bugün sanki cevap bana dokunacakmış gibi hissettim. Kalabalık ve Sessizlik O sabah Kayseri’nin çarşısında yürürken, kalabalığın içinde bile yalnız hissettim. İnsanlar alışveriş yapıyor, kahkahalar atıyor, ama ben sanki herkesin yüzünde o eski günlerin suçluluk, korku ve ihanet gölgesini görebiliyordum. Hz. İsa’nın etrafındaki insanlar… kimler düşünmeden…

Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Perspektifinden Çoban Aşısı Toplumsal düzeni, iktidar ilişkilerini ve meşruiyet kavramını anlamaya çalışırken çoğu zaman devletlerin sağlık politikalarına, özellikle de aşılama stratejilerine bakmak, bize görünmeyen güç dinamiklerini açığa çıkarabilir. Çoban aşısı, yalnızca veterinerlik veya hayvan sağlığı meselesi gibi görülse de, aslında devletin vatandaşla kurduğu ilişkinin, kurumların güvenilirliği ve ideolojilerin pratiğe dönüşme biçiminin bir mikrokosmosu olarak okunabilir. Burada soru şu: Bir otoritenin, yurttaşları ve üretim biçimleri üzerindeki katılım ve denetim mekanizmaları, çoban aşısı gibi teknik bir uygulamada nasıl görünür? Çoban Aşısının Temel Mantığı ve İktidarın Rolü Çoban aşısı, hayvanların bulaşıcı hastalıklara karşı korunmasını sağlayan bir önlem olarak…

Un Helvası Ne İle Yenir? Gerçekten Ciddiyetle Mi Yaklaşmak Lazım? Un helvası. Evet, bu kelimeyi duyduğunda aklına gelen ilk şey nedir? Mis gibi kokan, annelerimizin evde pişirdiği, bayramlarda sofraların vazgeçilmezi olan o tatlı mı? Yoksa, azıcık fazla karamelize olmuş, topaklanmış, biraz da gözden kaçmış ama “e zaten helva bu, ne olursa olsun yerim” dediğin o tür mü? Helva da neyle yenir ya? Hadi gel, bunu biraz kafa yorarak ama bir yandan da esprili bir şekilde çözmeye çalışalım. Hem İzmir’den, hem de hayatı biraz fazla düşünen 25 yaşında bir adamın gözünden bakalım un helvasına. Un Helvası ve Kendi İçsel Çatışmam: Ne…

Hindular Sünnet Oluyor Mu? Küresel ve Yerel Perspektif Hindular sünnet oluyor mu? Bazen sohbetlerde, bazen de sosyal medyada karşımıza çıkan bir soru bu. Ben Bursa’da yaşayıp hem Türkiye’yi hem dünyayı yakından takip eden bir beyaz yaka olarak, bu soruyu biraz merakla, biraz da merak uyandıracak şekilde ele almak istiyorum. Açık konuşmak gerekirse, Hindular arasında sünnet, yaygın bir uygulama değil. Ama işin içinde kültür, bölge ve sağlık pratikleri girince olay biraz karmaşıklaşıyor. Hindular ve Geleneksel Sağlık Uygulamaları Hindistan’da nüfusun büyük kısmını Hindu topluluğu oluşturuyor. Hinduizm’de dini ritüeller, törenler ve ritüel temizlik çok önemli, ama sünnet genellikle bu ritüellerin içinde yer almıyor.…

Hepiniz Zamir Mi? “Zamir” dediğiniz şey nedir, ya da daha doğru bir deyişle, “Hepiniz” zamir mi? İster sosyal medyada, ister sokakta, isterse iş yerinde sürekli “hepiniz”i duymak, bir noktada kulağınıza küpe olabiliyor. İnsanlar gruplara, topluluklara, kitlelere hitap etmek için zaman zaman bu tür genellemeleri kullanıyorlar, ama bu gerçekten doğru mu? Şu “hepiniz” meselesi, arkasında dev bir anlam boşluğu barındırmıyor mu? Haydi, bu soruyu irdelemeye başlayalım. Hepiniz: Bir Topluluk Tanımı mı, Yoksa Küresel Bir Yanılgı mı? Evet, bir insan kitlesine hitap etmek istiyorsanız “hepiniz” demek pratik bir seçenek gibi görünebilir. Ancak, burada şu noktayı gözden kaçırmayalım: Hepiniz dediğiniz zaman, herkese hitap…

Arapça Merhaba Ne Denir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Bursa’da yaşayan biri olarak, her gün iş yerinde hem Türkiye’nin dört bir yanından hem de dünyadan gelen insanlarla iletişim kuruyorum. Çalıştığım ortamda dil, kültür ve iletişim üzerine sürekli düşünürken, bir gün Arapça “merhaba” ne demek diye düşündüm. Aslında, dilin bir insanla kurduğumuz ilk temas olduğu gerçeği göz önüne alındığında, “merhaba” gibi basit ama derin anlam taşıyan kelimeler oldukça dikkat çekici. Hani bazen farklı dillerde bir selamlaşma biçimi, o kültür hakkında daha fazla şey öğrenmenizi sağlıyor ya… İşte Arapça “merhaba” da böyle bir kelime. Hem Türkiye’de hem de globalde farklı bakış…

Yıl Olarak Geriden Gelen Ülke: Ekonomik ve Sosyal Bir Perspektif Her geçen gün, dünya hızla değişiyor. Küreselleşmenin etkileriyle birlikte ülkeler arasındaki farklar daha net bir şekilde gözlemleniyor. Bazı ülkeler ekonomik, teknolojik veya sosyal açıdan gelişmişken, diğerleri geri kalmış durumda. Peki, bu gerilik neyi ifade eder? “Yıl olarak geriden gelen ülke” derken, yalnızca ekonomik düzeyde geri kalmışlık mı kastediyoruz? Yoksa bu durum, sosyal, kültürel ve eğitimsel alanlarda da kendini gösteriyor mu? İçimdeki mühendis, bu sorulara çözüm odaklı, sayısal verilerle yaklaşmak isterken; içimdeki insan tarafı, bir ülkenin geride kalmışlık durumunun derin insanî ve toplumsal boyutlarına da değinmek istiyor. Bu yazıda, iki bakış…